MWALIMU AKARIBIA UMRI WA KUSTAAFU, BILA YA KUAJIRIWA
Mwalimu Mkenya aliyefunzwa anakabiliwa na kustaafu bila kuajiriwa rasmi na serikali.
Hali hii inaangazia mzozo unaoongezeka katika sekta ya elimu nchini Kenya, ambapo walimu wengi waliohitimu wanasalia bila kazi licha ya miaka ya mafunzo na maombi ya mara kwa mara ya kuajiriwa.
Mwalimu huyo mwenye umri wa miaka 47 mhitimu wa P1 kutoka Kaunti ya Nandi, alimaliza mafunzo yake ya ualimu miaka mingi iliyopita akiwa na matumaini ya kuajiriwa na Tume ya Kuajiri Walimu (TSC).
Kama maelfu ya walimu wengine waliofunzwa, ametuma maombi ya nafasi za kufundisha mara kadhaa.
Hata hivyo, jitihada zake hazijafanikiwa. Leo, amebakiza miaka 13 pekee kabla ya kufikia umri rasmi wa kustaafu.
Kustaafu kwa walimu nchini Kenya kwa kawaida huhusishwa na malipo ya uzeeni, bima ya matibabu, na kutambuliwa kwa miaka ya utumishi.
Kwa walimu wasio na ajira, kustaafu huleta kutokuwa na uhakika na ugumu. Bila kuajiriwa rasmi, walimu hao hawana sifa za kupata mafao ya uzeeni, hivyo kuwaacha katika mazingira magumu katika uzee.
Ingawa hawana ajira, walimu wengi waliofunzwa wanaendelea kuhudumu katika shule za kibinafsi na za jumuiya. Mara nyingi hufanya kazi chini ya hali duni, kupata mishahara ya chini sana au wakati mwingine kujitolea bila malipo.
Kazi hizi hazitoi usalama wa kazi au faida za muda mrefu. Pamoja na hayo, walimu wanasalia na nia ya kuelimisha watoto na kusaidia ujifunzaji katika jamii zao.
Kesi hiyo inazua maswali mazito kuhusu upangaji na usimamizi wa uajiri wa walimu nchini Kenya.
Kila mwaka, vyuo vya ualimu vinaendelea kutoa wahitimu, huku nafasi za ajira zikiendelea kuwa finyu.
Wakati huo huo, shule nyingi za umma zinaripoti uhaba wa walimu, na hivyo kusababisha msongamano wa madarasa na mzigo mkubwa wa kazi kwa wale ambao tayari wameajiriwa.
Wataalamu wa elimu wanahoji kuwa serikali inapaswa kuweka kipaumbele katika uajiri wa walimu waliopata mafunzo kwa muda mrefu, hasa wale wanaokaribia umri wa kustaafu.
Michakato ya uajiri ya haki na ya uwazi inahitajika ili kuhakikisha fursa sawa kwa walimu wote waliohitimu.
Kushindwa kushughulikia suala hili kunahatarisha kuwakatisha tamaa vijana kujiunga na taaluma ya ualimu.
Hali hii pia inaangazia athari za kihisia na kisaikolojia za ukosefu wa ajira wa muda mrefu.
Walimu waliofunzwa hutumia miaka yao yenye tija zaidi wakingojea kazi ambazo hazijafika. Wanapokuwa wakubwa, nafasi zao za kuajiriwa hupungua, na hivyo kuongeza mfadhaiko na kukata tamaa.
Kesi ya mwalimu huyu sio tukio la pekee. Inawakilisha mapambano ya walimu wengi waliohitimu lakini wasio na ajira kote nchini.
Kukabiliana na changamoto hii kunahitaji hatua za haraka kutoka kwa serikali, wadau wa elimu, na watunga sera ili kuhakikisha walimu waliopata mafunzo wanapewa utu, ajira na kutambuliwa stahiki.
Chanzo: AMOYO
