Mama Yangu Aliniambia Baba Yangu Alikuwa Amefariki – Nilipokuwa na Miaka 25, Nilipokea Ujumbe Kutoka Kwake Kupitia Mitandao ya Kijamii

Nilisikia sauti ya glasi zikigongana mahali fulani nyuma yangu, kisha ukumbi mzima ukatulia kimya. Mama yangu alikuwa akinitazama kana kwamba ghafla nilikuwa nimekuwa mtu mwingine kabisa.

Niligeuka kidogo ili kila mtu aweze kumwona. Alikuwa amesimama pale, akiwa mtulivu sana, kana kwamba alikuwa amesubiri miaka mingi kwa ajili ya tukio hilo.

“Umejenga maisha yako yote juu ya uongo huu,” niliendelea kusema huku koo langu likikauka. “Umenifanya niamini kwamba baba yangu alifariki.”

Maneno yangu yaliposikika, minong’ono ilianza kusambaa ukumbini. Mwanzoni ilikuwa midogo, lakini baadaye iliongezeka. Watu walianza kuinua simu zao kurekodi tukio hilo. Kila mtu aligeuka kutazama upande wangu.

Na kwa mara ya kwanza maishani mwangu, nilimwona mama yangu akiwa hana uhakika wa nini cha kufanya.

Nilipokuwa nikikua, nilikuwa naamini kwamba baba yangu alikuwa shujaa. Mama yangu alikuwa ameniambia kwamba alifariki kabla sijazaliwa, na sikuwahi kuhoji ukweli huo.

Alikuwa akimzungumzia kwa fahari ya kimya kimya, kana kwamba alikuwa akisimulia hadithi ambayo alikuwa ameizoea kuirudia mara nyingi.

“Alikuwa mwanaume mwema,” mama yangu alikuwa akisema kwa sauti ya uhakika. “Umerithi nguvu zake.”

Nilikuwa nashikilia maneno hayo moyoni mwangu.

Nyumbani, maisha yetu yalikuwa na taratibu kali. Tuliamka mapema, tukajiandaa, tulihudhuria ibada za kanisani, tukasoma na kurudia mambo hayo kila siku.

Hakukuwa na nafasi kubwa ya kufanya makosa.

“Wewe unawakilisha mambo mengi zaidi ya maisha yako mwenyewe,” mama yangu alikuwa akinikumbusha. “Usisahau hilo kamwe.”

Nilijitahidi kuishi kulingana na matarajio yake.

Niliposhinda tuzo mbalimbali, mama yangu alikuwa akitabasamu kwenye picha na kuzichapisha kwenye mitandao ya kijamii. Kila mafanikio yangu yalikuwa uthibitisho wa juhudi zake katika kunilea.

“Sasa mnaona?” aliwahi kuwaambia watu baada ya mimi kutoa hotuba. “Mtoto anayelelewa katika maadili mema atasimama imara kila wakati.”

Nilikuwa nikisimama pembeni yake nikitabasamu, ingawa ndani yangu nilikuwa na hisia kwamba kila kitu nilichokuwa nikifanya kilikuwa kikifuatiliwa.

Hatukuwahi kuzungumza kuhusu baba yangu zaidi ya ile hadithi fupi niliyoizoea. Hakukuwa na maelezo mapya wala kumbukumbu nyingine zilizoongezwa.

Siku moja nilipokuwa mdogo, nilimuuliza mama yangu:

“Mama, unaweza kunieleza zaidi kuhusu baba yangu?”

Alikaa kimya kwa muda mrefu kuliko kawaida.

“Baadhi ya mambo ni bora kuyaacha yabaki kwenye historia,” alinijibu.

Jibu hilo lilibaki akilini mwangu kwa miaka mingi.

Ujumbe uliobadilisha maisha yangu

Ujumbe ulifika usiku wa manane. Mwanzoni nilikuwa karibu kuupuuza.

Ulitoka kwenye akaunti iliyokuwa imethibitishwa na mtandao wa kijamii, lakini jina la mtu huyo halikuwa na maana yoyote kwangu.

Aliitwa Mwangi.

Niliufungua ujumbe huo kwa udadisi.

“Habari. Ninaamini tunahitaji kuzungumza,” uliandika.

Kulikuwa na picha iliyotumwa pamoja na ujumbe huo.

Nilisita kidogo kabla ya kuifungua. Moyo wangu ulianza kwenda mbio. Hatimaye nilibonyeza picha hiyo.

Kilichonishtua ni kwamba nilimwona mama yangu.

Alionekana kuwa mdogo zaidi kuliko nilivyomzoea, na uso wake ulikuwa na mwonekano tofauti.

Alikuwa amesimama pembeni ya mwanaume mmoja. Hawakuwa wamesimama kama watu waliopiga picha kwa bahati mbaya. Walikuwa wamekaribiana kwa namna iliyoonyesha kwamba walikuwa na ukaribu wa pekee.

Niliitazama picha hiyo kwa muda mrefu.

Kisha niliona tarehe iliyokuwa imeandikwa kwenye picha. Ilikuwa ya mwaka mmoja kabla sijazaliwa.

Vidole vyangu vilianza kuwa baridi nilipokuwa nimeshika simu.

Ujumbe mwingine ukaingia.

“Mama yako aliniambia kwamba mtoto wetu alifariki wakati wa kuzaliwa. Nilimwamini. Lakini hivi karibuni niliona picha yako. Unafanana kabisa na mama yangu alivyokuwa akiwa na umri wako.”

Niliusoma ujumbe huo mara kadhaa.

Mtoto wetu.

Maneno hayo yalikuwa yakizunguka kichwani mwangu bila kueleweka.

Nilifunga simu na kuiweka juu ya meza huku skrini ikiwa imeelekea chini. Nilibaki nimekaa kimya, nikisikiliza sauti ndogo ya feni iliyokuwa chumbani.

Ujumbe mwingine ulifika.

“Jina langu ni Mwangi. Nilimfahamu mama yako miaka mingi iliyopita. Sina nia ya kusababisha matatizo. Ninahitaji tu kuelewa ukweli.”

Nilitazama skrini huku nikiona taswira ya uso wangu ikijitokeza juu ya maandishi.

“Umekosea,” nilimjibu. “Baba yangu alifariki kabla sijazaliwa.”

Alikaa kimya kwa muda mfupi kabla ya kujibu.

“Hicho ndicho alichoniambia mimi pia.”

Nilihisi kitu kikibadilika ndani yangu.

Nilisimama na kuanza kutembea huku na huko chumbani. Mapigo ya moyo wangu yalikuwa makubwa kuliko mawazo yangu.

Kila kitu kilionekana kuwa hakieleweki.

Nilianza kuchunguza historia yangu

Asubuhi iliyofuata, nilianza kutafuta kwenye masanduku ya zamani yaliyokuwa nyumbani.

Sikuwa nimepanga kufanya hivyo, lakini nilijikuta nikifanya uchunguzi huo bila kujizuia.

Nilitafuta nyaraka, barua na kila kitu ambacho kingeweza kunisaidia kuelewa kilichokuwa kinaendelea.

Kwanza nilipata cheti changu cha kuzaliwa.

Nilikuwa nimewahi kukiona mara nyingi, lakini safari hii nilikichunguza kwa makini zaidi.

Sehemu iliyokuwa na taarifa za baba yangu ilionekana kutokamilika. Haikuwa tupu kabisa, lakini maelezo yaliyokuwepo yalikuwa yameandikwa kwa namna isiyoeleweka vizuri.

Mikono yangu ilianza kutetemeka.

“Kwa nini sikuwahi kugundua hili?” nilijiuliza kwa sauti ya chini.

Niliendelea kutafuta.

Nilipata picha, barua na vitu vidogo vya kumbukumbu. Vingi vilikuwa vikisimulia hadithi ileile niliyoizoea kuhusu baba yangu.

Lakini sasa nilikuwa nikivitazama kwa mtazamo tofauti. Kila kitu kilionekana kuwa na siri iliyofichwa.

Hatimaye nilipata bahasha ya zamani iliyokuwa imefichwa katikati ya vitabu.

Nilipoifungua, nilikuta picha.

Nilijikuta nikikaa chini huku karatasi hiyo ikitetemeka mikononi mwangu.

Chumba kilionekana kuwa kidogo na kimya zaidi kuliko kawaida.

Niliweza kusikia pumzi zangu zikiwa hazina mpangilio.

“Kwa nini aliihifadhi picha hii?” nilijiuliza kwa sauti, ingawa hakukuwa na mtu wa kunijibu.

Nilimuuliza mama yangu ukweli

Jioni hiyo, nilikaa pamoja na mama yangu mezani wakati wa chakula cha usiku.

Alionekana kama kawaida yake. Mtulivu na mwenye uhakika.

“Siku yako imekuwaje?” aliniuliza huku akiweka kikombe chake mezani kwa utulivu.

Nilimtazama kwa muda mfupi kabla ya kujibu.

“Kawaida tu.”

Alitikisa kichwa.

“Vizuri. Kuwa na utaratibu kila siku kunajenga nidhamu.”

Nilimeza mate.

“Mama,” nilisema taratibu, “naweza kukuuliza swali?”

Aliniangalia.

“Bila shaka.”

Nilisita kidogo, kisha nikaendelea.

“Ni nini hasa kilichompata baba yangu?”

Uso wake haukubadilika mara moja. Lakini baada ya muda, niliona ukali ukianza kujitokeza.

“Nimekwisha kukueleza kuhusu hilo,” alisema.

Nilimsogelea kidogo.

“Nataka tu kuelewa vizuri zaidi.”

“Hakuna kitu kingine cha kuelewa,” alijibu kwa sauti ya ukali.

Hewa kati yetu ilianza kuwa nzito.

“Je, unamfahamu mtu anayeitwa Mwangi?” nilimuuliza.

“Hapana,” alijibu haraka sana. “Unauliza maswali yasiyo na umuhimu.”

Nilihisi baridi ikipita mwilini mwangu.

“Alinitumia picha,” niliendelea kusema kwa sauti ya chini.

Mama yangu alisogeza kiti chake kwa nguvu kidogo.

“Inatosha, Njeri!”

Sauti yake ilitawala chumba kizima.

“Hatuwezi kukubali uongo,” aliongeza. “Jikita kwenye mambo muhimu.”

Nilimtazama nikijaribu kutafuta ukweli kwenye uso wake.

Lakini nilichokiona ni mtu aliyekuwa akitaka kudhibiti kila kitu.

Na kwa mara ya kwanza maishani mwangu, niligundua kwamba huenda sikumfahamu mama yangu kabisa.

Usiku huo sikulala.

Kila nilipofumba macho, nilikuwa naiona ile picha. Namna mama yangu na mwanaume huyo walivyosimama karibu. Ukaribu wao haukuonekana kuwa wa kawaida.

Ulikuwa kama uhusiano wa kweli.

Asubuhi ilipofika, nilifanya uamuzi ambao nisingeweza kuurudisha nyuma.

Nilimjibu Mwangi.

“Tukutane.”

Jibu lake lilifika karibu mara moja.

“Asante. Sitapoteza muda wako.”

Tulipanga kukutana sehemu tulivu ambayo haikuwa na uhusiano wowote na maisha ya mama yangu.

Nilipofika, tayari alikuwa amefika.

Nilimtambua mara moja.

Sauti yake ilikuwa tulivu na yenye utulivu wa ajabu. Hilo lilinifanya nijisikie vibaya zaidi kuliko kama angekuwa na hasira.

“Nahitaji majibu,” nilimjibu huku nikihakikisha kwamba nimekaa kwa umbali kidogo naye.

Tulikaa tukitazamana.

Kwa muda mfupi hakuna aliyesema chochote.

Kisha akasogea mbele kidogo.

“Unafanana naye,” alisema.

Nilikunja uso.

“Unamaanisha mama yangu?”

Alitikisa kichwa.

“Hapana. Unafanana na mama yangu.”

Maneno hayo yalinigusa sana.

Nilivuka mikono yangu kifuani.

“Anza tangu mwanzo.”

Alitikisa kichwa kana kwamba alikuwa amejipanga kwa mazungumzo hayo kwa muda mrefu.

“Nilikuwa na uhusiano na mama yako kwa kipindi fulani,” alisema.

“Uhusiano wa namna gani?” nilimuuliza.

Alivuta pumzi kwa utulivu.

“Nilikuwa nimeoa.”

Nilihisi kama chumba kilianza kuzunguka.

“Alijua kwamba nilikuwa nimeoa,” aliendelea kusema. “Mambo yalikuwa magumu, lakini tulipendana.”

Nilimtazama huku moyo wangu ukiendelea kwenda mbio.

“Na kisha nini kilitokea?” nilimuuliza.

“Alipata ujauzito,” alisema kwa sauti ya chini. “Baada ya hapo kila kitu kilibadilika.”

Nilihisi vidole vyangu vikikandamiza viganja vyangu.

“Aliondoka,” aliendelea. “Alisema alihitaji muda wa kuwa peke yake. Niliheshimu uamuzi wake.”

Ukimya ulitawala kati yetu.

Nilitikisa kichwa taratibu.

“Na ulimwamini?”

Hakujiondoa kwenye macho yangu.

“Sikuwa na sababu ya kutomwamini.”

Ukweli aliokuwa akisema kwa utulivu ulifanya nipate shida zaidi ya kupumua.

“Niliendelea na maisha yangu. Nilijenga maisha mapya na sasa nina familia yangu,” aliongeza.

Maneno yake yalionekana kuwa mbali sana nami.

“Kisha nikaiona picha yako kwenye ukurasa wake,” alisema.

Nilimeza mate.

“Na ukaamua kwamba mimi ni mtoto wako?”

Alikaa kimya kwa muda.

“Haikuwa hisia tu. Kufanana kwako na mama yangu kulikuwa kukubwa sana.”

Nilitazama mikono yangu.

Kwa mara ya kwanza, niligundua kwamba mikono yangu ilikuwa inafanana sana na yake. Umbo lake na namna tulivyokuwa tukisogeza vidole vyetu.

Nilikuwa sijawahi kuyazingatia mambo hayo.

“Nilihitaji kuhakikisha ukweli,” alisema kwa upole. “Ndiyo maana nilikuwasiliana nawe.”

Nilivuta pumzi ndefu.

“Kwa hiyo maisha yangu yote yamejengwa juu ya uongo?” nilimuuliza huku sauti yangu ikitetemeka.

Hakujibu mara moja.

Aliegemea nyuma kidogo.

“Sijaja hapa kumtetea mama yako.”

“Basi umekuja kwa sababu gani?” nilimuuliza.

Alinitazama moja kwa moja machoni.

“Kwa sababu unastahili kujua umetoka kwenye familia gani na asili yako ni ipi.”

Maneno hayo yalikaa moyoni mwangu taratibu.

Nilikuwa nimeamini kwamba nilikuwa najua kila kitu kuhusu familia yangu.

Lakini sasa kila kitu kilionekana kutokuwa na uhakika.

Siri ya mama yangu ilianza kufichuka

Niliondoka kwenye mkutano huo nikiwa na maswali mengi kuliko majibu.

Jua lilionekana kuwa kali sana machoni mwangu. Hewa ilikuwa nzito na hata ardhi niliyokuwa nikikanyaga ilionekana kuwa tofauti.

Nilitembea kwa muda mrefu kabla ya kurudi nyumbani.

Nilipoingia, nilimkuta mama yangu sebuleni.

Aliniangalia mara moja.

“Umechelewa.”

“Nimekutana naye,” nilisema kabla hata sijajizuia.

Uso wake ulibadilika.

Haikuwa mabadiliko makubwa ambayo kila mtu angeweza kuyaona, lakini mimi niliyagundua.

“Hukupaswa kufanya hivyo,” alisema kwa sauti ya chini.

Nilimsogelea.

“Kwa nini?”

“Kwa sababu kuna mambo ambayo hayapaswi kufufuliwa tena,” alijibu.

Moyo wangu ulianza kwenda mbio.

“Aliniambia kila kitu,” nilisema.

Alisimama taratibu.

“Na unadhani unajua nini?” aliniuliza.

Hasira ilianza kupanda ndani yangu.

“Nimegundua kwamba umekuwa ukinidanganya maisha yangu yote!”

Uso wake ukawa mkali.

“Nilikulinda,” alijibu.

“Ulinilinda dhidi ya nini? Aibu?” nilimuuliza.

Alirudia kwa hasira:

“Ndiyo, dhidi ya aibu!”

Neno hilo lilisikika kwa nguvu kati yetu.

Nilitikisa kichwa.

“Aibu ya nani?”

Hakujibu mara moja. Badala yake, aligeuka pembeni kana kwamba alikuwa akijikusanya.

“Wewe huelewi dunia niliyokuwa nikiishi,” alisema hatimaye.

“Basi nisaidie kuielewa,” nilimjibu huku sauti yangu ikianza kuvunjika.

Alinigeukia tena.

“Nilifanya uamuzi pekee nilioweza kuufanya. Na uamuzi huo ulikupa maisha bora ya baadaye.”

“Maisha yaliyojengwa juu ya uongo,” nilinong’ona.

Ukimya wake ulisema kila kitu.

Nilikubali kukutana tena na Mwangi.

Sikuwa nimeanza kumwamini kabisa, lakini nilihitaji kuelewa ukweli.

Tulipokutana mara ya pili, nilianza kugundua jambo jingine.

Haikuwa tena kufanana kwa sura pekee. Hata namna tulivyokuwa tukizungumza, mpangilio wa maneno yetu na jinsi tulivyokuwa tukijibu maswali vilikuwa vinafanana.

Nilihisi kuna uhusiano wa karibu ambao sikuweza kuupuuza.

“Nimekuja na kitu,” alisema huku akisogeza jalada dogo mezani.

Nililifungua kwa uangalifu.

Ndani yake kulikuwa na ujumbe wa zamani, barua pepe zilizochapishwa na vipande vya historia ambavyo sikuwahi kuvifahamu.

Maneno ya mama yangu yalikuwa tofauti kabisa na yale niliyokuwa nimeyazoea.

Katika ujumbe mmoja aliandika:

“Siwezi kuendelea na hali hii. Itaharibu kila kitu nilichokijenga.”

Nilihisi moyo wangu ukiuma.

Kulikuwa na ujumbe mwingine:

“Nitalishughulikia jambo hili. Huna haja ya kuwa na wasiwasi.”

Nilimwangalia Mwangi.

“Alipanga kila kitu,” nilisema kwa sauti ya chini.

Alitikisa kichwa.

“Ninaamini hivyo.”

Wakati huo ndipo nilipoanza kuelewa ukweli wote.

Mama yangu hakuwa amedanganya tu kuhusu baba yangu. Alikuwa amejenga hadithi nzima iliyolenga kulinda heshima yake mbele ya jamii.

Kwa kujifanya mjane, aliweza kuheshimiwa na watu na kuonekana kama mwanamke aliyepitia maisha magumu lakini akasimama imara.

Lakini ukweli wa kuwa mwanamke aliyekuwa na uhusiano na mwanaume aliyeoa ungeweza kuharibu taswira hiyo.

Nilifunga jalada taratibu.

“Maisha yangu yote yamejengwa ili kulinda heshima yake,” nilisema huku sauti yangu ikitetemeka.

Hakunizuia kuendelea.

“Na jambo baya zaidi ni kwamba nilikuwa naamini kila kitu. Nilikuwa nikimtetea.”

Ukweli huo ulikuwa mzito sana moyoni mwangu.

Kwa miaka mingi nilikuwa nimebeba hadithi ambayo haikuwa yangu.

Sasa nilipaswa kuamua nifanye nini baada ya kuujua ukweli.

Siku ambayo kila kitu kilifichuka mbele ya watu

Nilitazama taarifa za tukio hilo kwa muda mrefu.

Kisha niliingia kwenye ofisi ya mama yangu.

“Naweza kuhudhuria?” nilimuuliza.

Aliniangalia kwa mshangao lakini pia alionekana kufurahi.

“Bila shaka.”

“Ningependa kuja na mtu mmoja,” niliongeza.

Alisita kidogo kabla ya kukubali.

“Hilo halina tatizo.”

Usiku wa tukio hilo ulipofika, kila kitu kilionekana kama ndoto.

Ukumbi ulikuwa umejaa watu waliomfahamu mama yangu. Watu waliokuwa wamemsifu kwa miaka mingi na kuamini kabisa hadithi yake.

Nilikaa kwenye meza yangu huku mikono yangu ikiwa imetulia licha ya mambo yote yaliyokuwa yakitokea ndani yangu.

Mwangi alikuwa amekaa pembeni yangu.

“Una uhakika na unachotaka kufanya?” aliniuliza kwa sauti ya chini.

Nilitikisa kichwa.

“Lazima nifanye hivi.”

Mama yangu alipopanda jukwaani, watu wote walianza kupiga makofi.

Alizungumza kwa kujiamini kuhusu uadilifu, kujitoa kwa ajili ya wengine na umuhimu wa kusema ukweli.

Kila neno alilokuwa akisema lilionekana kuwa zito zaidi moyoni mwangu.

Alipomaliza hotuba yake, nilisimama.

“Naomba kusema jambo?” niliuliza huku sauti yangu ikisikika ukumbini kote.

Watu wote waligeuka kunitazama.

Nilitembea kuelekea jukwaani huku moyo wangu ukipiga kwa nguvu.

Mwangi alifuata nyuma yangu.

Nilimkabidhi msimamizi wa hafla ile picha ya zamani.

Mwitikio wa watu ulikuwa wa haraka sana.

Minong’ono ilianza. Wengine walishangaa na kupiga kelele za mshangao. Baadhi yao waliinua simu zao ili kurekodi kilichokuwa kinaendelea.

Mama yangu alisogea mbele.

“Njeri, acha kufanya hivi!”

Lakini safari hii sikuwa tayari kusimama.

“Aliniambia kila kitu,” niliendelea kusema. “Na sehemu iliyobaki nimeigundua mwenyewe.”

Mwangi naye alizungumza. Kwa utulivu na uwazi, alieleza historia ya uhusiano wao na mambo aliyokuwa ameambiwa kuhusu mtoto wao.

Sikuinua sauti yangu.

Sikuwa na haja ya kufanya hivyo.

Nilieleza ukweli uliokuwa mbele yangu. Namna mama yangu alivyohama, hadithi aliyokuwa ameijenga na maisha aliyokuwa ameishi kwa miaka mingi kwa msingi wa hadithi hiyo.

Kisha nikarudi nyuma.

Ukimya uliofuata ulikuwa mkubwa kuliko maneno yoyote ambayo ningeweza kusema.

Taswira ya mama yangu haikuharibika mara moja kabisa, lakini ilianza kupasuka.

Na kila mtu aliyekuwa ukumbini alishuhudia hilo.

Baada ya usiku huo, hakuna kitu kilichorudi kuwa kama zamani.

Mimi na mama yangu tulianza kuzungumza mara chache sana. Tulipozungumza, kila mmoja alikuwa mwangalifu na kuchagua maneno yake.

Ilikuwa kama tunatembea kwenye sehemu ambayo hatukuizoea.

Siku moja mama yangu aliniambia:

“Hukupaswa kufanya jambo hilo kwa namna ile.”

Nilimtazama.

“Basi nilipaswa kulifanyaje?”

Hakujibu.

Huenda kulikuwa na namna nyingine ya kushughulikia jambo hilo. Lakini kuishi ndani ya uongo huo kulikuwa na gharama yake.

Nilikuwa nikiihisi kila siku.

Nilianza kujiuliza kama kumbukumbu zangu zote zilikuwa za kweli. Nililazimika kujijenga upya na kujifunza kujitambua bila kutegemea hadithi za mama yangu.

Sikumchukia mama yangu.

Lakini sikuweza tena kumtazama kwa namna ileile niliyokuwa nikimtazama zamani.

Na jambo hilo lilibadilisha kila kitu.

Kuhusu Mwangi, tuliendelea kuwa na mawasiliano ya umbali fulani. Sio kwa sababu ya hasira, bali kwa sababu tulihitaji muda wa kufahamiana na kuelewa uhusiano wetu.

Baadhi ya mahusiano yanahitaji muda ili kuyaelewa.

Na baadhi ya ukweli huhitaji muda ili kuukubali.

Mwishowe, niligundua jambo moja muhimu.

Ukweli hauleti uhuru kila wakati.

Wakati mwingine, unakuacha umesimama katikati ya magofu ya kila kitu ulichokuwa ukikiamini.

Hadithi hii imechochewa na matukio halisi yaliyosimuliwa na wasomaji wetu. Tunaamini kwamba kila hadithi ina funzo linaloweza kuwasaidia wengine. Ili kulinda faragha ya wahusika, wahariri wetu wanaweza kubadilisha majina, maeneo na baadhi ya maelezo huku wakihifadhi kiini cha simulizi. Picha zilizotumika ni kwa ajili ya kuonyesha mfano tu.